pl en cn

Plany dotyczące Pasa i Szlaku w Azji Południowo-Wschodniej ulegają zmianie

2019-03-04

Obecność i wpływy Chin w Azji Południowo-Wschodniej znacznie wzrosły od czasu wprowadzenia koncepcji dotyczącej „Pasa i Drogi", będącego centralnym punktem polityki gospodarczej dyplomacji Prezydenta Chin Xi Jinpinga, napędzającej chińskie inwestycje w tym regionie. Koncepcja Nowego Jedwabnego Szlaku po raz pierwszy została przedstawiona przez Prezydenta ChRL Xi Jinpinga we wrześniu 2013 roku w trakcie wizyty w Kazachstanie. Zaproponował on utworzenie Ekonomicznego Pasa Jedwabnego Szlaku (Silk Road Economic Belt). W październiku 2013 roku podczas podróży do Indonezji Prezydent Xi przedstawił równoległą inicjatywę Morskiego Jedwabnego Szlaku XXI wieku (21st Century Maritime Silk Road). W krajach ASEAN znajduje się obecnie jedna trzecia chińskich zobowiązań inwestycyjnych i budowlanych w ramach tego projektu. Jak wynika z badań w trzy lata po uruchomieniu planu chińskie inwestycje w krajach Azji Południowo-Wschodniej zwiększyły się o 77 procent w porównaniu z trzema latami wcześniej. Podobnie zamówienia o charakterze infrastrukturalnym realizowane przez chińskie firmy, wzrosły w tym okresie o 54 procent.

Chiny zmieniają podejście do swojej sztandarowej inicjatywy "Belt and Road" w Azji Południowo-Wschodniej, z powodu słabej realizacji swoich projektów w tej części świata w ubiegłym roku. Według analizy Citi Economics wartość nowo ogłoszonych dużych transakcji w regionie Azji Południowo-Wschodniej (zobowiązania inwestycyjne i kontrakty budowlane o wartości przekraczającej 100 mln USD) - spadła o 49,7 procent w 2018 r. do 19,2 mld USD i jest najniższa od czterech lat. W 10 krajach Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), w II połowie 2018 roku nastąpił znaczny spadek nowych chińskich projektów. I tak przy liczbie 12 przedsięwzięć, wyniosły one 3,9 mld USD, w porównaniu do 33 o wartości 22 mld, rok wcześniej. Wartość chińskich przedsięwzięć w Indonezji, Malezji, Filipinach i Singapurze stanowiła zaledwie jedną czwartą wartości w 2017 r., natomiast żadne projekty nie zostały odnotowane w Tajlandii czy Wietnamie. Spowodowane jest to m.in wzrastającą asertywnością krajów regionu oraz obawą przed uzależnieniem od Państwa Środka. Na przykład w Malezji, rząd premiera Mohamada Mahathira  wycofał się z uzgodnionego już przez poprzedni rząd projektu kolejowego z Chińczykami o wartości 20 mld dolarów. Zaś Myanmar zmniejszył plany rozbudowy, realizowanego przez Chiny, portu Kyaukpyu, obawiając się zbyt dużego uzależnienia finansowego od swojego północnego sąsiada.

Ponad 70 procent naukowców z 10 krajów Aseanu stwierdziło, że ich rządy powinny zachować ostrożność w negocjowaniu projektów Pasa i Szlaku, aby uniknąć niezrównoważonego zadłużenia, wynika z sondażu opublikowanego w tym miesiącu przez ISEAS-Yusof Ishak Institute w Singapurze. Poglądy o takiej treści były najsilniej reprezentowane przez naukowców z Malezji, Filipin i Tajlandii. Pozostali krytycy projektów w regionie wymieniają też inne powody jak np.: niskie normy środowiskowe i trudności z wdrażaniem, brak rentowności przedsięwzięć, konflikt interesów między lokalnymi przedsiębiorcami a chińskimi inwestorami oraz publiczne niezadowolenie z szybkiego napływu mieszkańców z Państwa Środka.

Pomimo występujących trudności i obaw zainteresowanie Azji planem Pasa i Drogi pozostaje silne. W grudniu wiceminister spraw zagranicznych Indonezji Ridwan Djamaluddin powiedział, że jego kraj prowadzi rozmowy z chińskimi partnerami o projektach wartości 50-60 mld dolarów.Według innych ekspertów, chińskie firmy zrealizowały ok. 17 procent potrzeb infrastrukturalnych Azji Południowo-Wschodniej  w latach 2014-2017.

Według analityków CITI, obecna sytuacja spowoduje, że ta strategiczna inicjatywa Pekinu zostanie zmieniona, ale nie zaniechana. Spowolnienie w realizacji nowych projektów powoduje zwiększenie wrażliwości Chin na obawy członków Asean, przy większym zainteresowaniu Pekinu takimi podejściami jak współfinansowanie projektów z wielostronnymi bankami rozwoju, które mogłyby stworzyć bardziej wielostronnie wyglądający BRI.

UE